Aardbei, paprika, tomaat: voor die drie teelten kun je sinds jaar en dag terecht bij Coöperatie Hoogstraten. Die scherpe specialisatie moet ook in 2026 weer het sterke punt van de organisatie zijn, en daarbij komt tegenwoordig zelfs AI kijken.

“Die focus op drie producten verandert niet”, glimlacht Jan Engelen, manager sustainability, innovation & branding. “In 2023 hebben we een strategische oefening gedaan. Daaruit bleek duidelijk: we willen specialisten blijven in die drie domeinen. Net die focus stelt ons in staat om de andere pijlers van onze strategie te realiseren.”

Wat die zijn? Groeien, in de eerste plaats. “We willen meer volume, maar niet zomaar”, klinkt het. “Het moet passen binnen onze strategie en onze telers een beter rendement geven. Ons areaal voor aardbeien neemt alvast organisch toe. In de eerste plaats bij onze bestaande telers. We schatten dat zij in 2026 en 2027 samen zo’n tien procent meer zullen afleveren. Daarnaast zet de Coöperatie ook in op gerichte acquisitie. Sinds een jaar hebben we twee mensen in dienst die actief nieuwe telers benaderen om lid te worden. Gezien onze ligging focussen we daarbij vooral op Nederland, waar nog veel onafhankelijke telers te overtuigen zijn.”

Gezocht: extra volume paprika

Paprika kende een moeilijk jaar, geeft Engelen toe. “De prijsvorming was zwak, terwijl de productie hoog lag. Dat woog dus extra zwaar voor onze telers. Het areaal dreigde ook in te krimpen, maar door twee nieuwe Nederlandse telers bleef het min of meer stabiel. Een opluchting, want we zouden het jammer vinden als paprika uit ons aanbod zou verdwijnen. Ook voor de Belgische retailers is aanbodzekerheid immers cruciaal.”

Innoveren is misschien een cliché maar het is wel de enige manier om te overleven. Je moet jezelf telkens opnieuw uitvinden en verbeteren.

Alweer komt het neer op acquisitie, zegt Engelen. “Vooral dan in Nederland waar nog meer paprika wordt geproduceerd. Daarvoor pakken we ook uit met onze USP’s, zoals een centraal sorteerapparaat, dat kan gebruikt worden door telers die geen eigen installatie hebben. We hebben op dat vlak al voorzichtige eerste resultaten geboekt en er zijn goede vooruitzichten richting 2027.”

En dan is er nog tomaat, een teelt waarin de voorbije jaren twee grote telersgroepen zijn ontstaan binnen Coöperatie Hoogstraten, samen goed voor 160 à 180 hectare areaal in België en zelfs een deel Marokko. “Zij zetten heel bewust in op speciale rassen”, klinkt het. “We hebben bijna het punt bereikt dat de standaardtomaat de uitzondering is geworden. Die verliest immers terrein tegenover de kerstomaten, de San Marzano- of de pruimtomaten. Toch blijft er vraag naar klassieke tomaten, vooral vanuit de Belgische retail. Ook daar proberen we het areaal opnieuw wat uit te breiden.”

Van aanbod- naar vraagmarkt

“De binnenlandse retail is een sleutel­partner”, zegt Engelen. “We zijn bij elk van hen met één of meerdere producten aanwezig, en we hebben ook erg goede contacten met hen. Dat is ook nodig, want we zijn geëvolueerd naar een vraagmarkt: wij leveren wat zij nodig hebben, terwijl we vroeger aanboden wat de telers produceerden. Nu gaan we met feedback van onze klanten naar de telers, om het aanbod te bepalen.”

Innovatie als hefboom

“Naast groei staat innovatie centraal. Specialisatie geeft ons de ruimte om diepgaande kennis op te bouwen en duurzaamheid structureel aan te pakken. Onze teelten zijn immers best complex”, legt Engelen uit. 

Coöperatie Hoogstraten
©Coöperatie Hoogstraten

Zo onderzoekt Hoogstraten hoe het paprikaseizoen kan worden verlengd. Vandaag loopt dat van maart tot oktober. Dat is kort, zeker gezien de zware investeringen in serres en warmtekrachtkoppeling. Bij de tomaat zijn er rassen die vroeger starten en wordt belichting ingezet. Bij paprika is daar nog winst te boeken. In het Proefcentrum Hoogstraten lopen kleinschalige testen met belichting.

Op die plek wordt ook intensief getest hoe het volume geproduceerde aardbeien per vierkante meter significant verhoogd kan worden. “Dat doen we door bijvoorbeeld in meerdere lagen boven elkaar te telen”, aldus Engelen. “Als dat lukt, zou dat een enorme boost geven aan ons totale volume. Om goed te kunnen werken zouden we immers ongeveer 50 miljoen kilo aardbeien per jaar kunnen verkopen. Afgelopen jaar zaten we op 34,6 miljoen, dus er is nog 15 miljoen extra nodig. Stel dat we ons bestaand areaal met die techniek kunnen verdubbelen, gaan we daar ruim over. We zijn daar echter nog niet, dat is niet iets voor de korte termijn.”

Digitalisering en AI

En verder wil Hoogstraten blijven digitaliseren. “Daar liggen nog veel mogelijkheden. Om te beginnen willen we controle krijgen over onze data. Daarom bouwen we aan een datawarehouse-systeem waar we al onze gegevens willen centraliseren, zodat we daar dan plug- and playapplicaties op kunnen enten waarmee we dashboards kunnen maken.”

Coöperatie Hoogstraten
©Coöperatie Hoogstraten

Natuurlijk is AI één van de technologieën die daarbij hun weg vinden naar Hoogstraten. “Misschien kan dat bepaalde processen optimaliseren. Neem nu het keuren van de producten. Dat is eigenlijk een heel arbeidsintensief proces. Dat digitaliseren, al was het maar deels, zou voor ons een enorme winst zijn.” Daarnaast ziet Hoogstraten mogelijkheden in voorspellende analyses. “Op basis van historische data kunnen we oogstpieken beter voorspellen en het juiste volume op het juiste moment in de markt zetten.”

Groente als ontbijt?

Een laatste zaak waar Hoogstraten zich hard voor maakt, is het imago en de consumptie van groenten en fruit. “We moeten dat echt meer gaan uitdragen”, zegt Engelen. “De consumptie in België ligt lager dan in onze omringende landen. We hebben als sector de opdracht om die consumptie naar boven te krijgen, want daar schort het in ons land aan. Wij eten per capita veel minder aardbei, paprika en tomaat. Als je kijkt naar andere landen in de wereld zouden we dat eigenlijk zelfs moeten kunnen verdubbelen.” En daarbij verwijst hij naar Japan, waar groenten ook bij het ontbijt worden gegeten. “Waarom kan dat bij ons niet? We hebben een sterke campagne nodig om mensen te overtuigen.”