Partner content Ben Broeckx (Pluxee): “De winkelstraat is niet verloren, maar we moeten wel in actie schieten”

De leegstand in winkelstraten neemt toe, terwijl koopkracht naar internationale platformen vloeit. Toch is de fysieke retail volgens Ben Broeckx, director public benefits bij Pluxee, niet afgeschreven. Alleen moeten alle partijen daarvoor nauwer samenwerken. Hij pleit dan ook voor een mentaliteitsverandering waarbij retailers, merken, federaties, lokale besturen en betalingsproviders hun data delen met elkaar. “Pas als we onze inzichten durven samenleggen, kunnen we tot een oplossing komen.”

In België staat 11,9% van de commerciële gebouwen leeg, het hoogste niveau sinds 2008. In steden als Hasselt, Mechelen en Oostende loopt dat percentage zelfs op tot 17,5%. Die cijfers vertalen zich in gesloten rolluiken, minder passage en winkelbuurten die aantrekkingskracht verliezen. Reden tot bezorgdheid, maar niet tot paniek, klinkt het bij Broeckx: “Er is hoop, maar de winkelstraat zal niet vanzelf heropleven. Dat vraagt tijd, investeringen en vooral: samenwerking.”

Verdwijnende koopkracht

“Belgische consumenten geven jaarlijks naar schatting 5,5 miljard euro uit op buitenlandse online platformen zoals Zalando, Bol.com of Amazon. Dat is geld dat we nooit meer terugzien”, vertelt Broeckx. “Bovendien overspoelen miljarden goedkope pakjes uit onder meer China de Europese markt.” Platformen als Temu en Shein bouwen op volume, snelheid, lage prijzen en een digitale ervaring die soms meer weg heeft van een game dan van een webshop. Voor lokale retailers is het onmogelijk om dat model uitsluitend op prijs te bestrijden. 

Regelgeving is daarin belangrijk, maar de consument moet ook een aantrekkelijk alternatief krijgen. Daar ligt volgens Broeckx een fundamentele uitdaging. “Als je enkel probeert om die buitenlandse platformen af te remmen, maar geen alternatief bouwt, verander je het consumentengedrag niet. We moeten lokale handel opnieuw aantrekkelijk maken.”

Retail is meer dan een verkoopkanaal

Ook merken hebben er alle belang bij dat consumenten de fysieke winkelstraat blijven vinden. “Fysieke interactie met een product creëert mentale beschikbaarheid bij de consument”, klinkt het. “Voor merken betekent lokale handel dus niet alleen investeren in een verkoopkanaal. Het betekent investeren in zichtbaarheid en geloofwaardigheid”, benadrukt Broeckx.

Daar komt nog een economische dimensie bij. Wanneer een euro lokaal wordt besteed, is die euro eigenlijk meer dan het dubbele waard, legt Broeckx uit: “De retailer betaalt daarmee de sociale bijdragen, btw, de eigen medewerkers … Zo wordt koopkracht opnieuw in de economie geïnjecteerd. Een euro die daarentegen rechtstreeks naar een buitenlands platform vloeit, verlaat grotendeels onze economie.”

Bestaande koopkracht activeren

Om lokale handel te versterken hoeft België niet van nul te beginnen. Er bestaan al systemen die lokale consumptie ondersteunen. De uitdaging is om ze gerichter met elkaar te verbinden. De maaltijdcheques zijn daar een bestaand voorbeeld van, onderstreept Broeckx, omdat ze uitsluitend in België kunnen worden besteed. “Lokale besteding zit letterlijk ingebakken in het ontwerp van maaltijdcheques. Elke euro vloeit zo terug naar onze economie.”

Alleen is de maaltijdcheque nog zwaar onderbenut, vertelt Broeckx: “Op jaarbasis vertegenwoordigen maaltijdcheques ongeveer 4 miljard euro van elektronische betalingen in België. Dat is aanzienlijk, maar tegelijk slechts een fractie van de totale 176 miljard euro elektronische betalingen in België.”

Durven informatie delen: op naar één ecosysteem

Tot nu toe bekeken we het verlies van lokale koopkracht vooral als een probleem tussen ons en de markt. Maar de realiteit is complexer, vertelt Broeckx: “Retailers, merken, federaties zoals Unizo, lokale besturen en betalingsproviders … Elke partij heeft belangrijke inzichten en data in handen. Tot nu toe wordt die informatie niet onderling gedeeld.” 

Daarom pleit Broeckx voor een mentaliteitsverandering: “De toekomst van de winkelstraat is een gedeelde verantwoordelijkheid. Pas als we onze inzichten durven samenleggen in één ecosysteem, kunnen we tot een oplossing komen. Laat dit vooral een uitnodiging zijn voor retailers, merken, lokale besturen en federaties om samen rond de tafel te zitten”, besluit Broeckx.