Home improvement retail specialist

Chris Van Wesemael

dinsdag, 19 juni, 2018 - 14:53

Verkiezingskoorts tergt fytobranche (en uw gazon)

Op de agenda van de Ministerraad van 25 mei, stond helemaal onderaan een klein puntje: verbod op niet-professioneel gebruik van risicovolle herbiciden.

Bij het brede publiek was de heisa rond onkruidverdelgers op basis van glyfosaat al een tijdje vergeten, mede door de onduidelijke situatie veroorzaakt door de verschillen in verbod op verkoop/gebruik in de diverse regio’s.

De fabrikanten en retailers van onkruidverdelgers waren wel in gesprek met de overheid over een verder totaalverbod op het gebruik door particulieren van bepaalde herbiciden. De gesprekken moesten leiden tot een KB waarbij er een verbod komt op de verkoop en het gebruik van synthetische herbiciden tegen eind 2018 en een uitdoofscenario tegen eind 2021 voor de selectieve herbiciden (daaronder ook de 3-in-1 en aanverwante gazonmeststoffen waarin onkruidverdelgers vervat zijn). Dat waren de draft wetsontwerpen waarover de diverse partijen rond de tafel zaten. Retailers en fabrikanten waren zich dan ook op basis van die timing aan het voorbereiden op de omschakeling. Dit vergt sowieso een vrij lange tijd, alleen al maar omdat de goedkeuring voor nieuwe, vervangende producten ongeveer drie jaar in beslag neemt.

Groot is dan ook de verrassing bij alle spelers over het onaangekondigde finale ontwerp van KB dat minister Ducarme (MR) door de Ministerraad liet goedkeuren: alle totaalherbiciden worden met onmiddellijke ingang (lees, na advies van de Raad van State en publicatie in het Staatsblad, naar schatting augustus/september) verboden voor verkoop aan particulieren; de selectieve onkruidverdelgers moeten al eind 2018 uit de winkelrekken.

 

Niet realistisch

 

Dat deze timing niet realistisch is, zeker gezien de relatief lage rotaties sommige van deze producten, is een understatement. Alle partijen waar Gondola mee sprak, zowel fabrikanten, retailers als belangenverenigingen, vinden deze beslissing een echte ramp, zelfs al zijn ze het er allemaal over eens dat de wijziging er op termijn moet komen. Het gaat dan ook om een uitgebreide reeks productreferenties.

Retailers én fabrikanten zitten met de handen in het haar om verschillende redenen: wat doe je met de resterende voorraad, hoe vang je het omzetverlies op en wat kan je de consument vervangend aanbieden? Wat de totaalherbiciden betreft, stelt het probleem zich minder, aangezien de meeste retailers deze al uitgefaseerd hadden en er vervangende, zij het minder effectieve producten voor in de plaats hebben.

Een bloemlezing van de commentaren die we opvingen: irrealistische timing, dit is een ramp, lijkt electoraal-politiek gedoe, dit zet de deur open voor experimenteren, een enorme impasse, de consument is de dupe, overheid pusht retailers naar foutief gedrag.

 

Niet echt effectief voor het milieu

 

Voor de selectieve onkruidverdelgers echter, zijn er vandaag nog niet echt alternatieven voorhanden. Dus wat kan je de consument die een mooi groen gazon wil, aanbieden? Vandaag is het antwoord: niets, tenzij andere niet zo milieuvriendelijke alternatieven. Nu al stellen retailers een gestegen verkoop vast van javel en azijn als vervanger voor glyfosaat omdat de consument gaat experimenteren. In Frankrijk schakelt men op 1 januari volledig over op biologische alternatieven, echter na een overgangsperiode van meerdere jaren! Dat geeft alle partijen, maar ook de consument tijd om zijn gedag aan te passen. De meer begoede consument zal misschien de weg naar de tuinaannemer vinden, die wel nog gemachtigd is om glyfosaat houdende producten te gebruiken. Anderen zullen misschien via een bevriende landbouwer aan hun product geraken. En dat product is dan niet zo fijn gedoseerd als wat wordt aangeboden in retail. Of men gaat de producten gewoon online kopen in een ander land. Dat stellen we vandaag al vast bijvoorbeeld voor de bestrijding van de buxusmot. De vraag is dus of op deze manier wel degelijk minder schadelijke stoffen de grond in sijpelen. Door elk gebrek aan controle, wordt de situatie vermoedelijk veel gevaarlijker.

 

Wie draagt de kosten?

 

Het KB voorziet niet in een “terugnameplicht” door de fabrikanten (die daar uiteraard niet op zitten te wachten) maar wat doe je dan als retailer met die binnenkort onverkoopbare producten? Wat doet de fabrikant die uiteraard ook nog voorraden heeft, ook in de basisproducten ten behoeve van de productie? Wat doet de consument met wat hij nog thuis staan heeft?

Op die laatste vraag is het antwoord duidelijk: gebruiken tot het op is, ook al mag dat niet maar we blijven Belgen.

Niet te onderschatten is ook de problematiek van de fytolicentie. Retailers moeten die voor hun verkooppersoneel hebben. Sommigen hebben die net verlengd, maar deze (betalende) verlenging blijkt nu voor niets te zijn.

Retailers zullen ook in allerijl hun rekken moeten herinrichten, ook dat is een niet te onderschatten kost op zo’n korte termijn.

 

Hoop?

 

Weinigen hebben hoop dat er nog een oplossing uit de bus komt ook al probeert men achter de schermen nog te onderhandelen. Of misschien schiet de overheid zichzelf wel in de voet: want is deze eenzijdig gewijzigde timing juridisch wel te verantwoorden?

Minister Ducarme zal het niet aan zijn hart laten komen. Hij heeft zich in Wallonië een groen pak aangemeten wat hem ontegensprekelijk goed uit komt in aanloop naar de (gemeenteraads)verkiezingen. Hij kiest als Minister van Middenstand, Zelfstandigen, KMO’s en Landbouw ook duidelijk voor die laatste. Een verbod op gebruik van glyfosaat in de landbouw, (die vele malen meer de grond in spuiten dan de particulier), staat nergens op de agenda…

ingenico - NL