Stevia is here to stay!

Na lang beraad heeft het Europese voedselagentschap het verbod op het gebruik van stevioglycosiden (‘stevia’) als zoetstof opgeheven. Wat betekent die beslissing voor de Belgische markt?

Stevia rebaudiana bertoni is een kruidachtige plant en komt oorspronkelijk uit Paraguay. De bladeren van de steviaplant danken hun zoete smaak aan stevioglycosiden, plantaardige stoffen met een suikerachtige component. In de zestiende eeuw maakten de Spaanse veroveraars er al kennis mee, maar pas eind negentiende eeuw groeide de interesse voor de steviaplant. Zuid-Amerika, Japan en bij uitbreiding heel Azië kennen stevia als zoetstof. Zo is Japan al meer dan 40 jaar aan de slag met stevia. Het meest pure en zoete extract van de stevia rebaudiana bertoni is Reb A, 200 à 300 keer zoeter dan suiker.

Europa stond lang afkering tegenover stevia (behalve Frankrijk). In november 2011 zette het Europese voedselagentschap het sein op groen (zie inzet). Concreet betekent dit dat stevia sinds 2 december 2011 in de winkel mag liggen, onder twee vormen: als vervanger voor suiker en als ingrediënt voor chocolade, yoghurt of andere voedingsproducten. Diverse bedrijven hebben zich meteen op de productie en distributie van stevia gestort. Zo levert Tereos PureCircle Solutions een combinatie van suiker en stevia aan voedingsbedrijven onder de naam SteviaSucres. In Frankrijk heeft het suikermerk Béghin-Say, onderdeel van Tereos, een gamma ‘Ligne’ waarin stevia is verwerkt.

Pure Via
Wat gebeurt er bij ons? The Whole Earth Sweetener Company (Wesco) zat al enige tijd op die Europese goedkeuring te wachten en sinds 2 december liggen alvast twee producten uit het Pure Via-gamma in de winkel: een doosje met 65 klontjes en een doos met 80 gram poeder, beide met plantenextracten van stevia. “Met Pure Via willen we vooral een oplossing bieden aan suikergebruikers die momenteel geen antwoord vinden bij de huidige zoetstoffen,” zegt Tom Demeyer, international principal manager bij Pietercil Delby’s, de verdeler van Pure Via in België. “De klontjes van Pure Via zijn de eerste klontjes ooit zonder calorieën, een echte wereldprimeur. Ze bestaan volledig uit ingrediënten van natuurlijke oorsprong. De Pure Via klontjes zijn een mix van het stevia-extract, meer bepaald Reb A, met een zuiverheid van 97%, en andere ingrediënten van natuurlijke oorsprong voor een unieke smaak en een textuur gelijkaardig als suiker,” zegt Nathalie Scheldeman, principal manager bij Pietercil Delby’s. “Om tot klontjes te komen werd gebruik gemaakt van onder meer erythritol en cellulosepoeder. Je kan de klontjes gebruiken in warme en koude dranken. Om stevia te gebruiken in yoghurt, op fruit enzovoort is er ook een Pure Via poeder, in dozen van 80 gram. Bovendien kan je er ook mee koken. Een lepel van dit poeder komt overeen met een lepel suiker, al is Pure Via tien keer lichter, een doos van 80 gram komt overeen met 800 gram suiker. Om te koken neem je dus 10 gram als het recept 100 gram suiker voorschrijft. Het poeder is niet helemaal calorievrij: per theelepel zijn er twee verwaarloosbare kilocalorieën, want voor het poeder werd gebruik gemaakt van een bulkstof maltodextrine, op basis van maïs. Bij suiker gaat het om 20 kilocalorieën.”

Massale ondersteuning
Dat stevia is goedgekeurd, haalde uitvoerig het nieuws. Een nieuw merk neerzetten is nog iets anders. “De lancering van Pure Via wordt massaal ondersteund,” belooft Tom Demeyer. “Televisie, sampling, acties op de winkelvloer,... we willen duidelijk maken dat Pure Via interessant is voor wie het gewicht onder controle wil houden of voor wie aan diabetes lijdt. Minder calorieën, dat is eigenlijk voor iedereen beter en Pure Via hoort dan ook in het gewone suikerschap thuis en niet bij de dieetproducten of bij de zoetstoffen. De prijs ligt iets hoger dan bijvoorbeeld Canderel, maar het gaat om een natuurlijke grondstof, waarbij de marktprijs van het pure stevia-extract bepalend is. Pure Via brengt een revolutionaire innovatie en wil zo waarde creëren in de suikercategorie, die toch meestal als een ‘commodity’ wordt beschouwd.”

Canderel
Canderel, van het moederbedrijf Merisant, verdwijnt niet van de markt. Canderel blijft zich als voorheen richten tot de gebruikers van zoetstoffen. “Er zijn mensen die zweren bij het gemak en de smaak van de Canderel-tabletjes,” stelt Tom Demeyer vast. “Wie zijn wij om die mensen tegen te spreken? Naast de klassieke Canderel ligt sinds 2 december Canderel Green in de winkel. Voor wie twijfelt, of voor wie de voordelen van de klassieke Canderel wil combineren met het natuurlijke stevia. Het gaat alweer om een calorievrij zoetmiddel, met het natuurlijke stevia als zoetstof. Er komt voorlopig één product op de markt: een dispenser met 100 tabletjes, met 2,99 euro slechts iets hoger geprijsd dan de klassieke dispenser van 2,19 euro.”

Damhert
Naast stevia is er ook tagatose, geen zoetmiddel of polyool, maar een nieuw voedingsmiddel. “Tagatose is een natuurlijke suikervervanger die uit o.a. lactose of melksuikers verkregen wordt,” legt Karolien Servaes van Damhert uit. ‘Tagatose is ook in kleine hoeveelheden aanwezig in zuivel en in bepaalde fruitsoorten. Producten die gezoet worden met tagatose onderscheiden zich van andere sweeteners dankzij hun totaalpakket aan voordelen: een caloriewaarde van amper 1,5 Kcal/g, een prebiotisch effect dat zorgt voor een evenwichtige darmwerking en daardoor ook de algemene gezondheid ten goede komt, en voorts een glycemische index van praktisch nul, zodat de invloed op de bloedsuikerspiegel zo goed als nihil is. Tagatose veroorzaakt geen krampen, is 100 % tandvriendelijk en temperatuurbestendig en daardoor geschikt voor koken & bakken. En de smaak is vergelijkbaar met suiker, zonder een artificiële nasmaak.”

Damhert gebruikt tagatose in het zijn Tagatesse-productgamma. Tagatesse is samengesteld uit een aantal ingrediënten: tagatose (39,92%), voedingsvezels (20,14%: inuline en oligo-sacchariden), isomalt (39,92%) en sucralose (0,02%). Door deze combinatie - tagatose op zich heeft immers een hoog bruiningseffect - is Tagatesse geschikt voor het bereiden van desserts en gerechten. Daarnaast kan Tagatesse ook gebruikt worden in warme dranken, op je fruit, in yoghurt en veel meer.

Damhert brengt in 2012 diverse nieuwe producten op de markt met tagatose, onder meer een heel gamma koekjes en tussendoortjes: appelkoekjes, peperkoek, speculaas, gevulde tabletten chocolade en veel meer...

En stevia? “Het is net als tagatose van natuurlijke afkomst,” erkent Karolien Servaes. “Het heeft volgens een kooktest van Het Belang van Limburg een zoethoutsmaak. Het is bovendien een ‘intensive sweetener’, wat inhoudt dat men slechts een heel klein percentage dient toe te voegen om een product te zoeten. Wij vinden dat bij stevia de toepassingsmogelijkheden beperkter zijn, vooral omdat het geen bulkzoetmiddel is en omdat de smaak dit minder toelaat. Maar een combinatie van tagatose en stevia sluiten we zeker niet uit en we staan open voor tests!”

Ondertussen in Tienen...
We zouden het bijna vergeten, maar de markpositie van suiker blijft overweldigend. En wie ‘suiker’ zegt, denkt in België aan marktleider Tiense Suiker. Suikervervangers hebben nauwelijks geknaagd aan de de sterke positie van Tiense Suiker. Brengt stevia daar verandering in? Geert Van Aelst, marketingmanager van Tiense Suiker, volgt de nieuwe ontwikkelingen op de voet, maar blijft er kalm bij. “Wij mikken met ons suikergamma op consumenten die op zoek zijn naar een natuurlijke smaak en die suiker ook gebruiken voor andere kwaliteiten,” zegt hij. Hij wijst er net als Flanders’ Food op dat suiker niet enkel fungeert als zoetstof: suiker geeft volume en ‘body’ aan bereidingen, en is belangrijk voor de textuur, de bewaringscapaciteiten enzovoort. Al is Tiense Suiker niet blind voor de behoeften van de consument. “Uiteraard bestaat er een kleinere categorie van consumenten die zich veeleer gooit op zoetstoffen,” zegt Geert Van Aelst. “Om ook aan deze behoefte te kunnen voldoen, hebben wij al meer dan 25 jaar een Ti Light -gamma. Ondanks de dalende zoetstofmarkt, kunnen wij het marktaandeel van onze Ti Light-producten toch constant houden. En als wij vaststellen dat de verwachtingen van onze Ti Light-consument wijzigen, zullen wij zeker een aanpassing aan het gamma overwegen.”

Stevia. Wat nu?
Volgens Flanders’ Food (zie www.flandersfood.com) levert de intrede van stevia op onze voedingsmarkt drie uitdagingen voor de industrie op. Stevia is een natuurlijk product en de samenstelling van de beschikbare commerciële mengsels kunnen zeer verschillend zijn. Een tweede uitdaging zijn de smaakaspecten. Producten met stevia kunnen anders smaken dan producten op basis van suiker. Hoe reageert de consument daarop? En ten derde: suiker fungeert als zoetstof, maar draagt tegelijk bij tot de textuur, de structuur en de stabiliteit van voedingsstoffen. Stevia vervangt enkel de zoetfunctie van suiker. Hoe vang je die andere functies op? Europa stelde bovendien een lijst samen van de producten waarin stevia mag worden gebruikt en in welke dosis dat mag. En opgelet: er is ook een lijst met producten waarin stevia niet mag worden gebruikt!

Auteur: 

Gondola Magazine