Elektronische maaltijdcheques na één jaar

Een markt in een overgangsfase
Vorig najaar gaf de overheid vier bedrijven de toestemming te starten met elektronische maaltijdcheques. Tot dan toe waren er enkel papieren maaltijdtitels uitgegeven door gevestigde waarden Sodexo en Edenred (Accor). Monizze en E-Kena (HighCo-Scan ID) waren de nieuwelingen. Een stand van zaken na één jaar elektronische maaltijdcheques.

Eén jaar elektronische maaltijdcheques.

Een jaar geleden gaf de overheid bij wet toestemming om naast de papieren maaltijdcheques ook een elektronische versie ervan op de markt te brengen. De bestaande spelers Sodexo en Edenred kregen er in september 2011 twee concurrenten bij: Monizze en E-Kena. De komst van de elektronische maaltijdtitels paste in het streven naar administratieve vereenvoudiging waar toenmalig minister van Economie Vincent Van Quickenborne zich sterk voor maakte. De voordelen van elektronische cheques zijn in principe groot. Ze zijn veiliger zowel voor de consument als voor de handelaar. Zeker voor de handelaar zijn er enkele positieve punten: minder handelingen en sneller betaald. Hij hoeft ze in de winkel immers niet meer aan te nemen, één voor één te controleren op vervaldatum en waarde, af te stempelen, in een enveloppe te steken en op te sturen. En de consument kan zijn cheques niet verliezen en niet meer vergeten te gebruiken. Enkele dagen voor de vervaldatum krijgt hij een berichtje dat de elektronische cheques dreigen te vervallen.

Nu één jaar later zitten de bedrijven midden in een overgangsfase. Wettelijk is ook bepaald dat er drie jaar na de introductie een evaluatie gedaan zal worden (al wordt er geopperd die evaluatie te vervroegen). In de tussentijd kan de elektronische cheque een positie op de markt veroveren naast de papieren cheque. Want momenteel hebben zeker de bedrijven in de grootdistributie te maken met twee parallelle systemen. De komst van de elektronische cheque betekent niet direct het einde van het papieren circuit.

Twee markten.

De uitgevers van de kaarten hebben met twee markten te maken: enerzijds de bedrijven, hun echte klanten, die de cheques aan hun werknemers aanbieden als onderdeel van het verloningssysteem en anderzijds de winkels die de cheques als betaalmiddel voor voedingsproducten aannemen (inclusief restaurants en restauratieketens). Wat de bedrijven betreft zegt Géraldine Reinarz (Sodexo) nog niet veel van de concurrentie te hebben gemerkt. De nieuwe spelers werken juist marktverruimend. Momenteel geeft 30 tot 40% van de ondernemingen de medewerkers maaltijdcheques. Dat zijn veelal grotere bedrijven. De kleine firma’s komen nu met de elektronische cheques in beeld van de uitgevers. Tom Danau (E-Kena): “Voor de kleinere bedrijven waren de kosten van de papieren maaltijdcheques te hoog. Wij hebben onze pricesetting aangepast aan de KMO’s. De meeste bedrijven die met ons in zee gaan, hebben gemiddeld ongeveer 20 personeelsleden. Honderdvijftig klanten geeft dus al snel een gebruikersportefeuille van 3.000 actieve maaltijdchequerekeningen op ons platform.”

Elektronisch of papier.

De overheid kan de bedrijven niet verplichten elektronische maaltijdcheques aan te bieden. Het personeel heeft de keuze tussen papieren en elektronische cheques. Juist bij de grote bedrijven is er nog geen unanimiteit onder het personeel. Danau: “Als er dan ook voor papier gekozen wordt, vallen wij natuurlijk uit de boot. Bedrijven met meer dan 500 werknemers hebben het moeilijker om alle neuzen in dezelfde richting te draaien en reageren dus ook veelal iets conservatiever op het elektronische verhaal. Het gebruik van die kaart schrikt nog een aantal mensen af. Sommigen willen bij papier blijven en dan is het voor ons einde verhaal. Bij KMO’s is de stap makkelijker.” Bij Sodexo zegt men dat bepaalde groepen liever papier heeft. Arbeiders en heel opvallend vooral werknemers in de bouw zijn nog gewonnen voor het papieren systeem. Bij sommige bedrijven hebben de arbeiders de papieren cheques en de bedienden de elektronische. Géraldine Reinarz: “We pushen de bedrijven niet om naar elektronische cheques over te gaan. De papieren cheques zijn bij een aantal ondernemingen al meer dan 40 jaar in gebruik. Het is geen revolutie, maar een evolutie.” Sodexo kan momenteel bogen op zo’n 750.000 begunstigden die papieren cheques ontvangen en 46.000 die de elektronische cheques krijgen. Men verwacht in het najaar een groei van de elektrische variant. Bij E-Kena waren er begin augustus 3.000 begunstigden maar ook daar denkt men dat de markt zal aantrekken. Men mikt op 5.000 in het najaar. Als reden voor die optimistische verwachtingen geven beide bedrijven aan dat de sociale verkiezingen voorbij zijn en dat de syndicaten zich nu meer met de maaltijdcheques kunnen bezighouden. Ook Edenred is niet bij de pakken blijven zitten, Bram Smets, woordvoerder voor Edenred, verklaart: "Ons objectief is 200.000 kaarten tegen eind 2012 en dat gaan we ook halen. Ook de handelaars zijn heel tevreden. Zij zijn de vragende partij om over te schakelen, zowel de grootdistributie als de kleinhandelaar. Ze zijn de voordelen van de elektronische maaltijdcheques gaan inzien. Edenred heeft mensen die de bedrijven en de handelaars bezoeken. Maar bij de handelaaars zien we ook dat ze proactief contact opnemen met Edenred om de elektronische kaart aan te kunnen nemen. Er zijn nu twee systemen, maar de bedoeling is om de papieren maaltijdcheque au fur et à mesure te vervangen.”

Grootdistributie.

Maar de uitgevers van de cheques moeten er ook voor zorgen dat hun titels in de distributiesector worden aangenomen. Voor hen was het prioritair dat de grootdistributie mee zou stappen in het nieuwe systeem. 80% van de papieren cheques komen namelijk in de kassa’s van de grootdistributie terecht. Logisch dat dat kanaal dan ook voorop stond toen de elektronische cheque op de markt kwam.

De uitgevers richten zich nu meer op franchisenemers en zelfstandige winkeliers. Tom Danau: “Van de franchisenemers moeten er zich nog veel aansluiten. Voor hen worden er speciale tarieven uitgewerkt in samenwerking met de verschillende hoofdzetels van de distributiesector. Eens ze gecontacteerd zijn, stappen die vaak onmiddellijk over. De kleinhandelaar is nog was anders. Degene zonder terminal is nog afwachtend en de kleinhandelaar met een terminal is nog niet voldoende gesensibiliseerd of geïnformeerd.” De kleinhandelaars zonder terminal zijn afwachtend door de kostprijs van de terminal en de kosten per transactie. Maar door de nieuwe concurrentie op de markt heeft de ‘marktwerking’ met zich meegebracht dat de maandelijkse fee voor de huur van de terminals sterk gedaald is (nu 30 euro per maand en jaar geleden nog tussen de 60 en 100 euro per maand) en dat de kost per transactie ook naar beneden is gekomen. Tom Danau: “Om transacties met onze maaltijdchequekaart te doen, bedraagt die kost maximaal 17 cent per transactie, voor de lagere volumes. Die wordt aangerekend door onze partner Payfair. Hun business is het betaalnetwerk aan die kant van onze elektronische maaltijdcheque oplossing, dus de acceptatiezijde, te beheren. Onze business is het uitgeven en faciliteren van elektronische maaltijdcheques. De kost per transactie kon naar beneden, ten opzichte van de eerder geldende tarieven, omdat onze partner een challenger is in een voorheen gemonopoliseerde markt. De prijs van alle transacties is daardoor in de hele markt naar beneden gegaan.”

Kleinhandelaar.

Wat men ziet is dat vooral de kleinhandelaars nu de stap zetten naar de elektronische maaltijdcheque terwijl ze tot dan toe nooit de papieren hebben aanvaard. Bij Sodexo zegt men dat de eerste aanzet bij de kleinhandelaar om de cheques te aan te nemen van de consument kom. Sodexo: “Sommigen hebben zelfs nog geen bancontact-terminal. Voor hen is een oplossing voorzien via een instapformule die redelijk van prijs is. Sodexo heeft deze zomer ook een inspanning gedaan naar de kleinhandelaar onder de naam ‘Sodexo on the road’.” Daarin legt men ook de financiële en veiligheidsvoordelen van de elektrische betaling uit. “De cheques hoeven bijvoorbeeld niet meer opgestuurd te worden en de terugbetaling gebeurt binnen twee dagen (bij de papieren cheque is dat 20 tot 30 dagen). Die voordelen wegen op tegen de kleine kost om de elektronische maaltijdcheque te aanvaarden. Overigens gaat Sodexo door met de actie. Men communiceert via de media van de zelfstandigenorganisaties, maar de ervaring van Sodexo is dat de handelaar graag een persoonlijke uitleg krijgt, face-to-face. En om hem te overtuigen heeft men brochures die de vertegenwoordiger afgeeft, samen met contracten. “Niet iedereen beslist direct,” aldus Géraldine Reinarz. “Sommigen wachten nog even af.”

Auteur: 

Gondola Magazine