De keten van het jaar: De redenen achter de keuze

Voor de derde keer op rij kiest ons blad ervoor om zijn eindejaarscover te wijden aan een keten die volgens Gondola zijn stempel heeft gedrukt op het voorbije jaar. Opgelet, dit is geen wedstrijd waar punten mee te winnen zijn, we zijn er ons ten volle van bewust dat onze keuze volledig arbitrair is. In 2009 lieten we ons begeesteren door de formidabele herpositioneringsoperatie van Delhaize, en zetten we zonder aarzelen de leeuw op de cover. In 2010 wist Mestdagh ons te bekoren. Wie deze titel in het bijzonder vruchtbare jaar 2011 in de wacht zou slepen, was vaak het onderwerp van debat op de redactie.

Als we hadden moeten kiezen voor een persoon in plaats van voor een keten, had Gérard Lavinay waarschijnlijk een paar lengtes voorsprong gehad. Na een aartsmoeilijk 2010 vol herstructureringen heeft de grote baas van Carrefour Belgium niet geaarzeld om het ritme op te drijven, eerst en vooral door de ontwikkeling van Carrefour Planet. Hij heeft er energie tegenaan gesmeten en een echte handelaarsmentaliteit ontwikkeld, die hem veel respect heeft opgeleverd van zijn confraters. Enkele jaren geleden werd er volop kritiek geleverd op het feit dat Carrefour Belgium geleid werd door een niet-landgenoot. We hebben altijd gegruwd van deze klokkentorenmentaliteit, omdat we vonden dat ze bij de voormalige Belgische marktleider wel andere katjes te geselen hadden. Vandaag horen we een heel ander geluid. De meeste watchers willen immers een baas van dit formaat kost wat kost in België houden, vooral in deze moeilijke tijden die de groep vandaag beleeft. Er is twijfel alom, en het zou wel eens kunnen dat Carrefour zijn grootste talenten op andere delicate markten gaat inzetten. Carrefour, retailer van het jaar? We hopen dat het er binnen afzienbare tijd van komt, al was het maar om de inspanningen die het personeel dagelijks levert te belonen. Vandaag zou dit echter voorbarig zijn. Het bedrijf heeft het voor het ogenblik niet nodig om bewierookt te worden. Er moet vooral in alle sereniteit kunnen worden doorgewerkt, zonder voortdurend hypotheses te moeten lezen over zichzelf in de media, waarbij we ook even in eigen boezem kijken. In 2012 zullen we het nieuwe offensief van Carrefour zeker op de voet blijven volgen.

Waar moeten we dan de keten van het jaar 2011 wel gaan zoeken? Een van de belangrijkste criteria op dit gebied is de evolutie van het marktaandeel. Dit wordt uiteraard beïnvloed door agressieve promotie of zelfs door uitzonderlijke omstandigheden. Door de strenge winter deden de buurtwinkels het vorig jaar erg goed. Hoe uitzonderlijk een reclameaanbod ook moge zijn, je aarzelt toch even vooraleer je met je wagen door metershoge sneeuw gaat ploeteren. De slechte zomer was dan weer slecht voor de consumptie, vooral voor de ketens met een uitgebreid assortiment. Bovendien is het in België sowieso niet makkelijk om te bepalen wie het meeste marktaandeel gewonnen heeft: in tegenstelling tot andere markten gaan niet alle spelers akkoord om deze vrij te geven. Er heerst in België geen enkele transparantie op dit gebied, de pers heeft geen toegang tot de databanken. Aangezien nieuwsgierigheid de grootste deugd is van elke journalist die zichzelf respecteert, komen die gegevens uiteindelijk vaak toch wel via een ommetje op de redacties terecht. Onder de winnaars van 2011 hebben we een shortlist gemaakt van vijf ketens die tijdens de drie eerste kwartalen erop vooruit zijn gegaan. Daar zit Intermarché tussen, dat zijn netwerk vergroot door zich verder te ontwikkelen in Wallonië, maar ook Spar Retail, dat bewijst dat de basisprincipes van de Colruyt-methode ook met succes kunnen worden toegepast op een netwerk van zelfstandigen.

Het voorbije jaar deden echter vooral de discounters, hard en soft, het goed. Zowel Aldi als Lidl lijken in 2011 op kruistocht. Aldi heeft trouwens een indrukwekkend derde trimester gerealiseerd. Colruyt blijft vooruitgaan en nadert Delhaize tot op een neuslengte, resultaten van de AD’s inbegrepen. De kaap van de 25% is in zicht. De onderneming heeft van haar coherentie op gebied van strategie haar handelsmerk gemaakt, en tegelijkertijd haar grootste troef. Sommigen vragen zich af hoe Colruyt zichzelf gaat kunnen heruitvinden. Het antwoord van de consument is veelzeggend. Waarom zou je veranderen van strategie als ze zoveel oplevert? Wat niet wil zeggen dat de evoluties in de sector niet op de voet gevolgd worden in Halle. Dat gebeurt echter op een zeer pragmatische manier. Er wordt nog altijd vastgehouden aan het originele model dat nog steeds zijn vruchten afwerpt. Het feit dat ze zo vasthouden aan dit concept is meer dan opmerkelijk. Vooral als je naar de evolutie kijkt in het marktaandeel van de verschillende food retailers. Colruyt heeft, Okay en Bio-Planet incluis, immers een groei opgetekend van meer dan vijf procent in vijf jaar. Daar kan niemand aan tippen. Het was dus evident dat Colruyt onze retailer van het jaar zou worden. We hadden deze onderscheiding het laatste decennium zelfs elk jaar in eer en geweten kunnen toekennen aan de Halse distributeur.

Ironisch genoeg moeten we vandaag een keuze maken op het ogenblik dat de financiële milieus argwanend kijken naar de koers van het aandeel. De omzet van de keten mag dan dit jaar wel gestegen zijn met 7,7%, het ziet er niet goed uit wat de winstmarge betreft: die lijkt dit jaar in vrije val. Met als gevolg een paniekeffect op de beurs. Deze reactie is volgens ons eerder het resultaat van een kortstondige hysterie, die het resultaat is van een speculatieve markt. Colruyt is immers wel degelijk een solide bedrijf, dat al heel lang met veel succes aan de weg timmert. En dan hebben we het nog niet gehad over de impact van hun diversificatie in het domein van de groene energie. Er wordt gezegd dat de legendarische efficiëntie van Colruyt zijn grens heeft bereikt, en dat het moeilijk wordt om nog terreinen te vinden die rendabel zijn. De loonkost, die opgeblazen wordt door het mechanisme van de index, bedraagt tegenwoordig 491,6 miljoen euro. Wat bepaalde mensen doet beweren dat het model van Colruyt, waarbij ze vrijwel alles zelf doen, een gevaarlijke handicap zou zijn. De Vlaams-Brabantse gigant denkt er echter niet over om de menselijke factor te offeren op het altaar van de (beurs)winst. Net als altijd is het via de aangroei van de omzet dat Colruyt zal proberen de winstmarge op te krikken. In Halle redeneren ze als volgt: als het aandeel door de laagconjunctuur even onder druk staat, dan is dat maar zo. Bovendien heeft de groep geen schulden. Als hun aandelen in een dipje zitten, profiteren ze ervan om die tegen een goede prijs zelf in te kopen. Die combinatie van gezond boerenverstand en trouw aan de eigen principes, zorgt ervoor dat het bedrijf niet in de kijker loopt van de speculanten. Ze kunnen daarom alle mensen bekoren die zich interesseren voor echte economie, mensen die begrijpen hoe het beroep echt in elkaar zit.

Auteur: 

Gondola Magazine