De gezondheidsclaim, het einde nabij?

Met twee jaar vertraging heeft de Europese Commissie eindelijk een lijst voorgesteld met 222 toegelaten gezondheidsclaimen voor generica. Wij hebben een onderhoud gehad met Aude Mahy, "Commercial & Food Law" advocaat bij Loyens & Loeff, teneinde een beetje meer te weten te komen.

Maar wat is een generieke gezondheidsclaim?
Het is een gezondheidsclaim die de rol omschrijft van nutriënten of andere stoffen, bevat in een voedingsmiddel, op de ontwikkeling of de functies van het volwassen organisme, hetzij een invloed heeft op het gewicht, het mentaal aspect, enz. Het gaat dus niet over de beweringen dat ziekte risico’s zouden verminderen noch over de claims dat zij een impact zouden hebben op de ontwikkeling van het kind en de kinderziekten, die trouwens onderworpen zijn aan andere regels.

Waarom heeft het ontwikkelingsproces vertraging opgelopen?
De Europese Commissie heeft een groter aantal aanvragen moeten behandelen dan wat eerst voorzien was. Zij heeft inderdaad meer dan 44.000 aanvragen moeten verwerken, waarvan de wetenschappelijke grondslag moest geanalyseerd worden, maar er was weliswaar een groot gedeelte dubbels. Men heeft soms zeven of acht claims moeten analyseren die verschillend geformuleerd waren en nochtans gebaseerd waren op hetzelfde principe. Deze aanvragen zijn tenslotte samengevat in een geconsolideerde lijst met ongeveer 4.000 claims.

Het huidige lijstvoorstel bevat nog slechts 222 toegelaten claims, hetgeen zeker stormachtige debatten gaat teweeg brengen, die een blokkeringsstemming zullen kunnen veroorzaken in het Europees Parlement. Indien het project gestemd wordt, zullen de geweigerde gezondheidsclaims moeten verwijderd worden van de etiketten en de publiciteitscampagnes voor de betrokken voedingsvoedingsmiddelen binnen de 6 maand na het in voege brengen van de lijst. Nochtans, de geweigerde gezondheidsclaims zijn daarom niet altijd onjuist, wetenschappelijk gezien. Inderdaad, sommige onder hen zijn geweigerd terwijl zij volledig juist zijn of terwijl het niet aangetoond is dat zij niet correct zijn.

Om welke reden kan een gezondheidsclaim, die niet noodzakelijk onjuist is, geweigerd worden?
Er zijn verschillende mogelijke oorzaken hiervoor. In sommige gevallen, werd er beschouwd dat het medegedeelde dossier niet toeliet een causaal verband te leggen tussen de voedingssubstantie en de gezondheidsclaim omdat de geleverde gegevens niet volledig of niet duidelijk genoeg waren. Ook de manier waarop de claim voorgesteld werd, was niet altijd duidelijk genoeg. Dit was bij voorbeeld het geval bij de aanvraag betreffende zekere types van Oméga-3, in verband met « de gezondheid van de moeder, de zwangerschap en de borstvoeding ». Er werd besloten dat de gezondheidsclaim niet voldoende verduidelijkt was en bijgevolg werd er een negatief advies gegeven.

In andere gevallen, werd de voorgestelde claim erkend als zijnde exact maar niet weerhouden in de finale lijst omdat de Europese Commissie van mening was dat de claim de consument kon misleiden. Dit was bijvoorbeeld het geval voor het effect van de vetstoffen op de normale absorptie van de vet oplosbare vitamines. De Commissie heeft in aanmerking genomen dat zij deze claim niet kon toelaten, zelfs al was hij exact, aangezien hij een tegenstrijdige boodschap zou uitzenden naar de consument, die zou kunnen geloven aan een aanmoediging om vette producten te consumeren, terwijl anderzijds zowel de nationale als de internationale autoriteiten een gematigde consumptie van vette producten aanraden.

Als deze lijst goedgekeurd wordt, wat zal dan de toepassingstermijn zijn?
Het Europees Parlement heeft tot 27 april om de lijst te blokkeren. Indien er geen negatieve stemming gebeurt, zal de lijst als goedgekeurd beschouwd worden. Hij zal dan gepubliceerd worden in de ‘Officiel Journal’ rond half mei. De ondernemingen zullen dus zes maand hebben om zich aan het reglement aan te passen. Het zal dus duidelijk bepalen welke claims zullen mogen gebruikt worden en onder welke voorwaarden. Het hoeft gezegd: de formulering van de toegelaten claims is soms zeer wetenschappelijk. Dit is de reden waarom men aan de onderneming de mogelijkheid biedt om de claim aan te passen ten einde de toon meer ‘verkoopbaar’ te maken. De grond van de zaak moet echter identiek blijven.

Opmerkelijk is dat een klacht neergelegd is in november 2011 bij de Europese bemiddelaar, die de gebruikte procedure verwerpt. De aanbevelingen van de bemiddelaar zouden in principe gekend moeten zijn voor 27 april 2012.

Kunt u ons enkele voorbeelden en anti-voorbeelden geven?
Onder de aanvaarde claims, treffen wij o.a. aan "Ijzer draagt bij tot het verminderen van het gevoel van moeheid", "De proteïnen dragen bij tot de ontwikkeling van de spiermassa", "Kauwgom zonder suiker draagt bij tot het verminderen van een droge mond", "De vitamine B6 verbetert de normale psychologische functies" of nog "Water draagt bij tot het bewaren van de normale regularisatie van de lichaamstemperatuur".

Onder de geweigerde claims, vinden wij bv. "De consumptie van cafeïne onderhoudt een normale mentale gezondheid (gevoel van wellness, relaxatie)", "Calcium vermindert de symptomen van het pre-menstrueel syndroom " en "Calcium draagt bij tot behouden of het bereiken van een normaal gewicht".

Auteur: 

Gondola Magazine
Bord-Bia - NL - SIDE